Obywatele 6 państw – Ukrainy, Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii i Federacji Rosyjskiej mogą podejmować pracę w Polsce bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę przez okres nie przekraczający 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy na podstawie oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcom.

Pozostali cudzoziemcy, a także obywatele państw wymienionych powyżej, którzy w ciągu kolejnych 12 miesięcy podejmowali pracę w oparciu o oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy przez okres 6 miesięcy, są zobowiązani do uzyskania jednego zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, lub jeśli przebywają na terytorium Polski i posiadają już zezwolenie pobytowe – samego zezwolenia na pracę.

Osoby posiadające zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE nie potrzebują posiadać dodatkowych dokumentów legalizujących ich pracę.

Oświadczenia Zezwolenie na pracęZezwolenie na pobyt czasowy i pracę

 

Oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy

Oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy obywatelowi Republiki Białorusi, Republiki Gruzji, Republiki Mołdowy, Federacji Rosyjskiej lub Ukrainy jest wypełniane przez pracodawcę, zarejestrować je może pracodawca lub podmiot posiadający pełnomocnictwo pracodawcy (np. pracownik lub pośrednik jak np. agencja pośrednictwa pracy). Według aktualnych przepisów dokument musi zawierać szczegółowe informacje dotyczące pracodawcy oraz pracy wykonywanej przez cudzoziemca. Są to w szczególności:

•     dane teleadresowe pracodawcy, w tym: nazwa, siedziba firmy, numer telefonu/fax;

•  dane dotyczące rodzaju prowadzonej działalności, dane rejestrowe, w tym NIP, PESEL, REGON, w zależności od rodzaju prowadzonej działalności;

•   dane identyfikujące zatrudnianego cudzoziemca, w tym imię i nazwisko, numer paszportu, narodowość oraz miejsce zamieszkania w kraju ojczystym;

•     zawód w jakim cudzoziemiec ma zostać zatrudniony przez pracodawcę, również według wykazu sekcji PKD;

•     okres, na który cudzoziemiec ma zostać zatrudniony wraz z datą rozpoczęcia pracy;

•     miejsce, w którym cudzoziemiec ma wykonywać pracę;

•     rodzaj umowy stanowiącej podstawę zatrudnienia cudzoziemca;

•     wysokość wynagrodzenia otrzymywanego przez cudzoziemca w ramach umowy z pracodawcą (kwota brutto).

Cudzoziemiec objęty tą procedurą do pracy w Polsce nie musi posiadać zezwolenia na pracę. Zrezygnowano z różnych typów zezwoleń na rzecz jednego dokumentu stanowiącego przesłankę do uzyskania wizy pracowniczej przez pracownika, którego dane oświadczenie dotyczy. Również sam proces legalizacji pobytu i pracy jest dużo krótszy w przypadku procedury uproszczonej, w zależności od liczby wniosków wizowych realizowanych przez polskie konsulaty w państwach objętych procedurą, może on zostać zrealizowany nawet poniżej dwóch tygodni.

Aby zatrudnić obcokrajowca w oparciu o oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy pracodawca musi przede wszystkim wypełnić sam wniosek. Wniosek (czyli „Oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy obywatelowi Republiki Białorusi, Republiki Gruzji, Republiki Mołdowy, Federacji Rosyjskiej lub Ukrainy”) może być wypełniony odręcznie bądź elektronicznie za pośrednictwem formularza na stronie internetowej danego urzędu pracy, następnie wydrukowany. Wypełniony wniosek pracodawca powinien złożyć z powiatowym urzędzie pracy właściwym dla miejsca, w którym pracodawca został zarejestrowany. Rejestracja oświadczenia w powiatowym urzędzie pracy jest bezpłatna.

Podczas składania wniosku pracodawca musi pamiętać o złożeniu podpisanego pouczenia prawnego, stanowiącego załącznik do oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy. Pouczenie prawne zawiera informacje na temat przepisów dotyczących pracy i pobytu cudzoziemców na terytorium RP, w tym kwestii odpowiedzialności za dyskryminację pracowników ze względu na narodowość lub obywatelstwo, a także kwestię sprawiedliwego wynagradzania. Zgodnie z obecnymi przepisami prawa pracy, polski przedsiębiorca zatrudniający obcokrajowca powinien przyznawać cudzoziemcowi wynagrodzenie adekwatne do polskiego pracownika na tym samym stanowisku, powinien również przestrzegać przepisów o czasie pracy oraz przepisów o bhp.

Uzupełnieniem składanych w urzędzie dokumentów (oświadczenia i pouczenia) jest dokument rejestrowy potwierdzający prowadzenie działalności przez pracodawcę. W przypadku spółki może to być aktualny odpis z KRS, w przypadku osoby prawnej zaś będzie do wpis do EDG. Osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej wystarczy, że okażą dowód tożsamości w postaci dowodu osobistego. W przypadku osób prowadzących działalność rolniczą możliwe jest ponadto poświadczenie w postaci dowodu posiadania gospodarstwa rolnego (np. dowód ubezpieczenia KRUS).

Do 2011 r. oświadczenia były zwykle rejestrowane tego samego dnia, którego zostały złożone w powiatowym urzędzie pracy. W związku z wprowadzeniem Elektronicznego Systemu Rejestracji Oświadczeń od początku 2012 r. czas oczekiwania na zarejestrowanie i wydanie oświadczenia w niektórych urzędach uległ wydłużeniu nawet o kilka dni.

Warunkiem podjęcia przez cudzoziemca pracy przy tej procedurze jest posiadanie ważnej wizy zezwalającej na wykonywanie pracy lub odpowiedniego zezwolenia pobytowego i wydanej na jego podstawie karty pobytu. Zarejestrowane oświadczenie pracodawca powinien zatem przekazać pracownikowi w celu podpisania z nim umowy, na podstawie której ma być wykonywana praca. Może to nastąpić natychmiastowo, jeżeli cudzoziemiec przebywa obecnie legalnie na terytorium Polski lub niezbędne jest uruchomienie procedury legalizacyjnej, w sytuacji gdy pracownik przebywa poza granicami RP i nie posiada ważnej wizy. Oświadczenie należy wówczas wysłać drogą pocztową do cudzoziemca, który z kolei powinien zgłosić się z nim do najbliższego konsulatu RP w celu otrzymania wizy pobytowej. Procedura wizowa trwa zwykle od tygodnia (Rosja, Ukraina) do nawet 3 tygodni, po jej zakończeniu i uzyskaniu wizy cudzoziemiec może w pełni legalnie przyjechać do pracy w Polsce i podpisać umowę z pracodawcą. Zgodnie z przepisami prawa pracy niepotwierdzenie zawartej umowy na piśmie, lub zawarcie umowy cywilnoprawnej w warunkach, w których powinna być zawarta umowa o pracę stanowi złamanie prawa i podlega karze grzywny. Zgodnie z literą prawa oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy nie stanowi potwierdzenia zatrudnienia u danego podmiotu. Pracodawca musi zatem pamiętać o tym, że pisemne niepotwierdzenie umowy cywilnoprawnej z cudzoziemcem jest kwalifikowane jako nielegalne zatrudnienie, na co wskazuje art. 120 ust. 1 ustawy z o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Aby proces zatrudnienia był w pełni legalny, pracodawca musi także pamiętać o dopełnieniu formalności związanych ze zgłoszeniem pracownika do urzędu skarbowego i ubezpieczeniem go w ZUS.

Oświadczenie nie jest dokumentem stanowiącym wyłączne potwierdzenie legalizacji pracy u pracodawcy, poświadcza natomiast, że dana osoba ma prawo być zatrudniona u danego pracodawcy. Wykonywanie pracy jest możliwe wyłącznie od momentu podpisania z pracodawcą umowy na piśmie.

 

Zezwolenie na pracę

Zezwolenie na pracę to podstawowy dokument umożliwiający podjęcie przez cudzoziemca legalnie pracy w Polsce. Uzyskanie zezwolenia na pracę jest możliwe wyłącznie w przypadku osób posiadających odpowiedni dokument pobytowy (wizę z prawem do pracy lub zezwolenie na pobyt czasowy i wydaną na jego podstawie kartę pobytu).  W odróżnieniu od wprowadzonego 1 maja 2014 roku jednego zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, w przypadku zezwolenia na pracę stroną ubiegającą się wydanie dokumentu jest nie cudzoziemiec, a pracodawca go zatrudniający.

Pracodawca zatrudniający cudzoziemca w oparciu o zezwolenie na pracę powinien pamiętać o wymogu zgodności charakteru pracy opisanego w dokumencie zezwolenia z faktycznie wykonywaną przez cudzoziemca pracą. W przypadku niektórych zmian charakteru wykonywanej pracy, pracodawca powinien poinformować w ciągu 30 dni urząd wojewódzki, który dane zezwolenie wydał, o zmianach takich jak przejęcie zakładu pracy przez innego pracodawcę, zmiana osoby reprezentującej pracodawcę, zmiana siedziby lub formy prawej pracodawcy lub zmiana stanowiska na okres nieprzekraczający 30 dni w ciągu roku. W przypadku innych zmian niezbędne jest uzyskanie nowego zezwolenia na pracę.

Tryb i zasady składania wniosku o wydanie zezwolenia na pracę w Polsce dla cudzoziemca regulowane są przez ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, rozporządzeniach MPiPS oraz w uchwałach przez poszczególnych wojewodów. W myśl tych przepisów procedura uzyskania zezwolenia na pracę jest jednakowa w każdym z województw, jednak zauważalne różnice pojawiają się w zakresie wymaganych dokumentów, zawodów i rodzajów prac, do których wydanie zezwolenia na pracę nie wymaga uwzględnienia informacji starosty.

W związku z tymi różnicami pierwszym krokiem, jaki powinien wykonać pracodawca zamierzający zatrudnić obcokrajowca, jest zasięgnięcie informacji we właściwym urzędzie wojewódzkim na temat procedury uzyskania zezwolenia na terenie danego województwa. Procedury te określają wymagane dokumenty oraz czy na proponowane stanowisko do wniosku należy załączyć opinię starosty. Gdy opinia taka jest konieczna, powinno nastąpić zgłoszenie krajowej oferty pracy dotyczącej stanowiska, na którym zatrudniony ma zostać cudzoziemiec do powiatowego urzędu pracy właściwego pod względem siedziby, miejsca zamieszkania lub zameldowania pracodawcy. Na postawie zgłoszonej oferty urząd pracy wydaje informację o możliwości lub braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy na lokalnym rynku pracy. Aby zatem móc poczynić dalsze kroki w celu uzyskania zezwolenia na pracę dla cudzoziemca, opinia ta powinna zawierać informację, że na proponowane stanowisko nie ma kandydata posiadającego obywatelstwo polskie. W przeciwnym razie na tym etapie procedury pracodawca traci możliwość uzyskania zezwolenia na pracę.

Dopiero po otrzymaniu zezwolenia pracodawca ma prawo podpisać z pracownikiem umowę. Jak zostało to wcześniej podane, umowa ta powinna być zawarta na warunkach wskazanych w zezwoleniu. Niedopuszczalne jest zatem zatrudnienie pracownika na warunkach innych/gorszych niż te wskazane w dokumencie zezwolenia, na przykład zawarcie umowy- zlecenia bądź umowy o dzieło zamiast umowy o pracę, zatrudnienie pracownika na mniejszą część etatu lub za wynagrodzeniem niższym niż wskazane w zezwoleniu.

 

Etapy rejestracji zezwolenia na pracę

  1. Wypełnienie wniosku o wydanie opinii starosty (gdy jest konieczna)
  2. Udział w teście rynku pracy (tzw. giełdzie pracy)
  3. Wydanie opinii o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych w oparciu o lokalny rynek pracy
  4. Przygotowanie dokumentacji do wniosku i złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na pracę
  5. Uzyskanie zezwolenia na pracę
  6. Przekazanie cudzoziemcowi zezwolenia na pracę, rozpoczęcie procedury legalizacji pobytu (jeśli konieczne) i podpisanie w oparciu o zezwolenie umowy

Wysokość opłat pobieranych za wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca reguluje rozporządzenie MPiPS w sprawie wysokości wpłaty dokonywanej w związku ze złożeniem wniosku o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca . Przepis ten ma zastosowanie na terenie całej Polski i w przypadku wniosku o wydanie zezwolenia na pracę określa następujące wysokości opłat:

•      50 zł, jeżeli pracodawca zamierza powierzyć obcokrajowcowi pracę na okres krótszy niż trzy miesiące,

•      100 zł, jeżeli pracodawca zamierza powierzyć pracę na okres powyżej trzech miesięcy,

•   200 zł, jeżeli pracodawca zamierza delegować cudzoziemca do pracy na terytorium Polski w ramach realizacji usługi eksportowej, tj. zezwolenia na pracę typu D.

Wnioskując o przedłużenie zezwolenia na pracę pracodawca uiszcza opłaty o połowę niższe w stosunku do wymienionych powyżej.

 

Wyróżnić można 5 typów zezwoleń na pracę.

Zezwolenie na pracę typu A to najczęściej wydawany spośród 5 typów rodzaj zezwoleń na pracę dla cudzoziemców. Zezwolenie typu A odnosi się do obcokrajowca, który, wykonuje pracę w Polsce na podstawie kontraktu z pracodawcą mającym siedzibę, oddział, zakład lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zezwolenie na pracę typu A jest wydawane na czas określony, nie dłuższy niż 3 lata i może być przedłużane, jednak zwyczajowo czas przez który zachowuje ono ważność wynosi 1 rok z przedłużeniem na 2 lata.

Zezwolenie na pracę typu B dotyczy obcokrajowca pełniącego funkcję w zarządzie osoby prawnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców lub będącej spółką kapitałową w organizacji przez okres przekraczający 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Wojewoda wydaje zezwolenie typu B, jeżeli podmiot, którego członkiem zarządu ma być cudzoziemiec w roku poprzedzającym złożenie wniosku o wydanie zezwolenia osiągnął dochód nie niższy niż 12-krotność przeciętnego wynagrodzenia w województwie w trzecim kwartale roku poprzedzającego złożenie wniosku ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Drugim kryterium, które powinien wypełnić podmiot, którego członkiem zarządu jest obcokrajowiec, jest zatrudnianie na czas nieokreślony i w pełnym wymiarze czasu pracy przez co najmniej rok poprzedzający złożenie wniosku co najmniej dwóch osób mogących wykonywać pracę bez zezwolenia na pracę. Zezwolenie na pracę typu B jest wydawane na czas określony i może być przedłużane.  Maksymalny okres na jaki można otrzymać zezwolenie typu B to pięć lat. Aby wojewoda miał podstawę do wydania cudzoziemcowi pełniącemu funkcję członka zarządu zezwolenie na pięć lat, podmiot ubiegający się o wydanie tego zezwolenia, na dzień złożenia wniosku powinien zatrudniać co najmniej 25 pracowników.

Zezwolenie na pracę typu C to dokument dotyczący cudzoziemca wykonującego pracę na rzecz pracodawcy zagranicznego, delegowanego do pracy na terytorium Polski na okres przekraczający 30 dni w ciągu roku do podmiotu powiązanego z zagranicznym na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zezwolenie na pracę typu C jest wydawane na czas określony, nie dłuższy niż 3 lata i może być przedłużane. 

Zezwolenie na pracę typu D, czyli tzw. usługa eksportowa, dotyczy cudzoziemca wykonującego pracę na rzecz pracodawcy zagranicznego nieposiadającego oddziału, zakładu lub innej formy działalności na terytorium Polski w celu realizacji usługi o charakterze tymczasowym i okazjonalnym. Jest to również kolejny typ zezwolenia dotyczący pracowników-cudzoziemców, oddelegowywanych do pracy na terytorium RP przez podmioty zagraniczne. W przypadku zatrudnienia cudzoziemca na podstawie tego rodzaju zezwolenia, podobnie jak w przypadku zezwolenia typu C, umowa zawierana jest pomiędzy pracownikiem a podmiotem zagranicznym. Kwestia ta dotyczy również wynagrodzenia, które wypłacane jest przez pracodawcę zagranicznego. W przypadku zezwolenia typu D, podobnie jak C, wynagrodzenie za wykonywanie pracy przez cudzoziemca nie może być niższe o więcej niż 30% przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego przez Prezesa GUS w województwie, w którym składany jest wniosek. Zezwolenie na pracę typu D jest wydawane na okres nie dłuższy niż trzy lata i może być przedłużane na okres delegowania cudzoziemca do pracy na terytorium RP.

Zezwolenie na pracę typu Edotyczy cudzoziemca wykonującego pracę na rzecz pracodawcy zagranicznego delegowanego do pracy na terytorium Polski na okres przekraczający 3 miesiące w ciągu kolejnych 6 miesięcy w innym celu niż wskazany w zezwoleniach typu B (pełnienie funkcji w zarządzie osoby prawnej), C (delegowania na okres powyżej 30 dni), D (świadczenia pracy w ramach usługi eksportowej). Zezwolenie na pracę tego typu jest wydawane przez wojewodę właściwego ze względu na główne miejsce wykonywania pracy na terytorium Polski.

Pełną listę dokumentacji niezbędnej do rejestracji wniosku o zezwolenie na pracę znaleźć można na stronach internetowych odpowiednich dla miejsca zamieszkania/siedziby pracodawcy urzędów wojewódzkich.

 

Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę

Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę jest nową formą legalizacji pracy i pobytu w Polsce cudzoziemców, wprowadzoną wraz z nową ustawą o cudzoziemcach (ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, Dz.U. 2013 nr 0 poz. 1650). Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę  jest dokumentem legalizacyjnym uprawniającym cudzoziemca do podejmowania pracy i pobytu i wydawane na maksymalnie 3 lata, jednak okres ważności zezwolenia może być krótszy, zależny od przedstawionych przez cudzoziemca dokumentów, takich jak umowa z pracodawcą (czas trwania umowy stanowi wówczas czynnik określający ważność dokumentu zezwolenia). Cudzoziemiec nie musi uzyskiwać wcześniej zezwolenia na pracę, dokumenty które są natomiast niezbędne we wniosku to:

- Wypełniony zgodnie z pouczeniem formularz wniosku oraz jedna kserokopia wypełnionego wniosku;

- Cztery fotografie nieuszkodzone, wyraźne, o wymiarach 4,5 x 3,5 cm, przedstawiające osobę bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami patrzącą na wprost, z otwartymi oczami, nieprzesłoniętymi włosami, z naturalnym wyrazem twarzy i zamkniętymi ustami, z zachowaniem równomiernego oświetlenia twarzy – osoba z wadą narządu wzroku, nosząca okulary z ciemnymi szkłami może dołączyć fotografie przedstawiające ją w okularach z ciemnymi szkłami, a osoba nosząca nakrycie głowy zgodnie z zasadami swojego wyznania – fotografie przedstawiające ją z nakryciem głowy, ale nakrycie to nie może uniemożliwiać identyfikacji osoby;

- Kserokopia ważnego dokumentu podróży (oryginał do wglądu);

- Informacja starosty właściwego ze względu na główne miejsce wykonywania pracy przez cudzoziemca o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy (dokument stanowi efekt przeprowadzonych przez pracodawcę testów rynku pracy). W określonych sytuacjach możliwe jest pominięcie tego dokumentu, jeśli zawód wykonywany przez cudzoziemca znajduje się w wykazie zawodów deficytowych (w art. 10 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy), cudzoziemiec wykonywał wcześniej u danego pracodawcy pracę na tym samym stanowisku, cudzoziemiec był zatrudniony przez co najmniej 3 miesiące u danego pracodawcy w oparciu o oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy, cudzoziemiec jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, lub będzie wykonywał prace pielęgnacyjno-opiekuńcze lub jako pomoc domowa dla osób fizycznych. W podanych przypadkach niezbędne jest przedstawienie dokumentów to potwierdzających;

- Dokument potwierdzający posiadanie zapewnionego miejsca zamieszkania;

- Podpisana z pracodawcą umowa - umowę o pracę, umowa zlecenie wraz z rachunkami z trzech ostatnich miesięcy (w przypadku gdy strona już wykonuje pracę), lub umowę o dzieło;

- Świadectwo pracy od ostatniego pracodawcy (w przypadku gdy cudzoziemiec wykonywał wcześniej prace u innego pracodawcy);

- Dokument poświadczający źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na utrzymaniu (dla osoby samotnie gospodarującej - 542 zł netto miesięcznie, dla osoby w rodzinie - w wysokości 456 zł netto miesięcznie), np. zeznanie PIT lub zaświadczenie z ZUS;

- Dokumenty potwierdzające posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego (np. zaświadczenie z ZUS);

- Zaświadczenie o niezaleganiu z podatkami.

Jeżeli cudzoziemiec planuje podjąć pracę u innego pracodawcy, lub na innych warunkach niż określone w decyzji o wydaniu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca może na wniosek cudzoziemca dokonać zmiany zezwolenia na pobyt i pracę. Nie jest natomiast konieczne wydanie nowego zezwolenia nastąpiła wyłącznie zmiana siedziby lub miejsca zamieszkania, nazwy lub formy prawnej pracodawcy. Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę może zostać cofnięte jeżeli stanowisko określone w zezwoleniu uległo zmianie, lub warunki zatrudnienia (w tym wynagrodzenie) uległy zmianie.

Chcesz dowiedzieć
się więcej?

 

Zadzwoń:
+48 727 819 819
+48 727 811 119

Lub napisz:
porady@bezpiecznapraca.info.pl
kontakt@bezpiecznapraca.info.pl