W polskim prawie przewidziane zostały następujące możliwości zalegalizowania pobytu na terytorium RP obcokrajowca pochodzącego spoza krajów należących do strefy Schengen. Są to wiza, polska karta pobytu oraz ruch bezwizowy, dostępny jedynie dla obywateli państw, z którymi Polska zawarła odpowiednie umowy.

Wiza | Procedura wydawania wizPrzedłużenie wizy | Karta pobytu

 

Wiza

Wiza stanowi pisemne pozwolenie wydane obcokrajowcowi przez władze polskie lub organ, którego właściwość w tej sprawie wynika z postanowień umów międzynarodowych obowiązujących Rzeczpospolitą Polską lub organ państw obszaru Schengen, uprawniających go do wjazdu na terytorium RP lub innych państw obszaru Schengen, przejazdu przez to terytorium i pobytu na nim w czasie, w celu i na warunkach w nim określonych. W podstawowym trybie wizę wydaje polskie przedstawicielstwo dyplomatyczne lub konsularne, w szczególnych przypadkach można natomiast uzyskać ją na przejściach granicznych w placówkach Straży Granicznej. Wiza ma zazwyczaj postać naklejki umieszczonej w paszporcie lub innym dokumencie podróży lub w wyjątkowych sytuacjach na osobnym blankiecie. Wiza wydawana jest na okres od jednego dnia do jednego roku.

Aby obywatel innego państwa, z którym Polska nie ma podpisanej umowy o obowiązku zniesienia wiz, mógł wjechać na terytorium RP musi posiadać wizę wjazdową oraz ważny dokument podróży (np. paszport). Polska Straż Graniczna ma prawo zażądać od cudzoziemca dowodu na posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego na okres pobytu w Polsce (np. wydruk ZUS RMUA, lub zaświadczenie od pracodawcy), lub posiadanie wystarczających środków utrzymania na czas pobytu i powrót do kraju pochodzenia (np. zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości zarobków, czek podróżny lub zaświadczenie o wysokości limitu na karcie kredytowej). Jeżeli cudzoziemiec nie zamierza przedłużać pobytu na terytorium Polski, powinien wyjechać wraz z upływem ważności posiadanej wizy. W sytuacji gdy wyraża chęć pozostania w Polsce przez okres dłuższy niż określony w wizie, powinien wystąpić o zezwolenie na pobyt czasowy, w wyniku którego może otrzymać kartę pobytu.

Wiza krajowa oznaczana jest symbolem „D” i uprawnia do wjazdu oraz pobytu w Polsce przez okres dłuższy niż trzy miesiące i nieprzekraczający roku. Na podstawie wizy krajowej dopuszczalne są podróże w celach turystycznych po pozostałych krajach strefy Schengen. Podróże te nie mogą przekroczyć trzech miesięcy w ciągu kolejnych sześciu. Okres, na który wydawana jest wiza krajowa zależy od celu pobytu deklarowanego we wniosku o jej wydanie, stąd na przykład w przypadku zatrudniania cudzoziemca w oparciu o oświadczenie o zamiarze powierzania pracy okres ważności wizy (de facto okres pobytu cudzoziemca na terytorium RP) może wynosić do 6 miesięcy w ciągu roku, nigdy jednak nie przekroczy ustawowych 12 miesięcy.

Wiza Schengen oznaczana jest symbolem „C” i wydawana jest w celu tranzytu przez określone państwo należące do strefy Schengen lub krótkoterminowego pobytu na jej terytorium, tj. nieprzekraczającego dziewięćdziesięciu dniu w ciągu stu osiemdziesięciu, licząc od dnia pierwszego wjazdu na terytorium któregokolwiek państwa obszaru Schengen.

Do wiz Schengen zaliczane są tranzytowe wizy lotniskowe oznaczone symbolem „A”, które uprawniają do tranzytu przez międzynarodową strefę tranzytową jednego lub kilku portów lotniczych państw obszaru Schengen.

Wiza w celu wykonywania pracy może zostać wydana jako wiza Schengen lub wiza krajowa. Określone zostały trzy podstawy ubiegania się o wydanie wizy w celu wykonywania pracy. Pierwsza z nich to wykonywanie pracy na podstawie oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy zarejestrowanego w Powiatowym Urzędzie Pracy. Wizę na podstawie tego dokumentu uzyskać mogą jedynie obywatele Republiki Białorusi, Gruzji, Republiki Mołdowy, Federacji Rosyjskiej lub Ukrainy. Wiza taka otrzymuje oznaczenie „05” i może być wydana na okres do 365 dni, przy czym liczba dni pobytu na terytorium Polski wynosi maksymalnie 180 dni. Cudzoziemiec otrzymując ten typ wizy jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Polski w okresie sześciu miesięcy w ciągu kolejnych dwunastu miesięcy. Jest to obecnie najbardziej powszechnie przyznawana wiza z prawem do wykonywania pracy, biorąc pod uwagę jej popularność wśród cudzoziemców zatrudnianych przez pracodawców w Polsce.

Kolejną podstawą do uzyskania wizy w celu wykonywania pracy jest posiadanie zezwolenia na pracę. W takim przypadku wiza będzie oznaczona numerem „07” i może zostać wydana na okres, na który zostało wydane zezwolenie na pracę, nie dłuższy jednak niż na rok. Ostatnim przypadkiem, kiedy cudzoziemiec ma prawo ubiegać się o wydanie „wizy na pracę”, jest wykonywanie przez niego pracy kierowcy wykonującego międzynarodowy transport drogowy. Wiza wydana w takim celu zostanie oznaczona numerem „06” i jej ważność również nie może przekroczyć roku. W ostatnim z wymienionych przypadków cudzoziemiec wykonujący pracę kierowcy międzynarodowego musi posiadać zezwolenie na pracę, które okazuje podczas procedury wydania wizy.

Wniosek o wydanie wizy w celu wykonywania pracy składa się do konsula właściwego ze względu na państwo stałego zamieszkania obcokrajowca. Do wniosku o wydanie tej wizy załączyć należy zezwolenie na pracę lub oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy. Wizę Schengen i krajową w celu wykonywania pracy wydaje się na okresy określone w dokumentach, na podstawie których są wydawane nie dłuższy jednak niż dopuszczalny okres danej wizy.

Procedura wydawania wiz

Cudzoziemiec zamierzający podjąć zatrudnienie w Polsce oraz posiadający dokumenty uprawniające go do tego, tj. ważne zezwolenie na pracę wydane przez wojewodę lub oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy zarejestrowane w powiatowym urzędzie pracy może ubiegać się o wydanie wizy Schengen lub krajowej. Zarówno wiza Schengen jak i krajowa wydawane są na okres pobytu określonego w zezwoleniu na pracę lub oświadczeniu zarejestrowanym w urzędzie pracy dozwolonym dla danego typu wizy. Jeżeli obcokrajowiec zamierza wykonywać pracę przez okres przekraczający trzy miesiące, korzystniejsze dla niego jest uzyskanie wizy krajowej, która daje mu prawo pobyt nawet przez okres roku.

Wnioskodawcą w procedurze ubiegania się o uzyskanie wizy wjazdowej na terytorium Polski jest cudzoziemiec. Pierwszym krokiem jaki należy wykonać, aby uzyskać wizę w celu wykonywania pracy w Polsce jest uzyskanie zezwolenia na pracę lub w przypadku obywateli Republiki Białorusi, Gruzji, Mołdowy, Federacji Rosyjskiej lub Ukrainy oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy. Procedurę uzyskania wizy należy rozpocząć odpowiednio wcześnie, lecz nie wcześniej niż trzy miesiące przed datą planowanego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosek o wydanie wizy w celu wykonywania pracy składa się w konsulacie właściwym do państwa pochodzenia obcokrajowca ubiegającego się o wizę lub w sytuacji, gdy cudzoziemiec przebywa legalnie na terytorium któregoś z państw członkowskich UE, EFTA lub Konfederacji Szwajcarskiej, wizę może wydać inny konsul.

Od 2011 roku obowiązuje przymus elektronicznej rejestracji wniosku wizowego przez cudzoziemców. Przed wizytą w konsulacie mającą na celu złożenie wniosku należy dokonać rejestracji online na platformie internetowej „e-Konsulat”, dzięki której cudzoziemiec może określić wolne terminy złożenia aplikacji wizowej. Podczas „wizyty” w wirtualnym konsulacie należy wypełnić wniosek, wydrukować go, a następnie udać się z nim do urzędu w wybranym podczas rejestracji online terminie.

Po wejściu na stronę internetową www.e-konsulat.gov.pl należy dokonać następujących czynności:

•       wybrać wersję językową (prawy górny róg),

•    w menu po lewej stronie wybrać rodzaj wnioskowanej wizy – „wiza krajowa – zarejestruj formularz” lub „wiza Schengen – zarejestruj formularz”,

•       wypełnić pole z kodem obrazkowym w dolnej części ekranu i po naciśnięciu przycisku „dalej: przejść do kolejnego etapu,

•       wybrać właściwy konsulat, tj. kraj, placówkę, rodzaj usługi, lokalizację i zarezerwować termin złożenia wniosku w konsulacie,

•       wypełnić wniosek wizowy i potwierdzić go naciskając przycisk „dalej" (po wypełnieniu wszystkich pól wymaganych) – maksymalny czas na wypełnienie wniosku jest ograniczony i wynosi 60 minut,

•             po wypełnieniu wniosek o wydanie wizy należy wydrukować i złożyć na nim własnoręczny podpis,

•             wydrukowany wniosek wraz z pozostałymi wymaganymi dokumentami należy złożyć w konsulacie w wybranym przez siebie terminie (podany na ostatniej stronie wydrukowanego wniosku).

Wniosek wypełnia się alfabetem łacińskim, dane osobowe cudzoziemca należy wypełnić zgodnie z transkrypcją łacińską zawartą w paszporcie zagranicznym wnioskodawcy. Aplikacja wizowa zawiera dane osobowe, adres zamieszkania cudzoziemca, informacje na temat celu zamierzonego pobytu na terytorium RP lub innych krajów strefy Schengen, poprzednio posiadanych wiz oraz pobytów zagranicznych cudzoziemca, adres oraz dane kontaktowe pracodawcy, informacje o ubezpieczeniu zdrowotnym.

Do wniosku wizowego załączyć należy:

•      paszport spełniający podane kryteria: okres ważności dłuższy o co najmniej trzy miesiące w stosunku do okresu ważności wnioskowanej wizy, zawierający co najmniej dwie puste strony, wydany w ciągu ostatnich dziesięciu lat (oryginał należy okazać do wglądu, kopia pozostaje w konsulacie),

•      biometryczne zdjęcie wnioskodawcy wykonane według następujących kryteriów: kolorowe o wymiarach 35 x 45 mm, wykonane w ciągu ostatnich 6 miesięcy na jednolitym jasnym tle, mające dobrą ostrość oraz pokazujące wyraźnie oczy i twarz od wierzchołka głowy do górnej części barków, tak, aby twarz zajmowała 70-80% fotografii; fotografia ma przedstawiać osobę bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami, patrzącą na wprost z otwartymi oczami, nieprzesłoniętymi włosami, z naturalnym wyrazem twarzy i zamkniętymi ustami,

•        ubezpieczenie zdrowotne na cały okres planowanego pobytu oraz obowiązujące na terytorium państw należących do strefy Schengen,

•    dokument potwierdzający cel pobytu, tj. zezwolenie na pracę lub oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy w pracy (oryginał oraz kopia),

•        opłatę wizową,

•     w niektórych konsulatach dodatkowo wymagane jest pismo pracodawcy potwierdzające chęć zatrudnienia danego obcokrajowca oraz dokumenty potwierdzające kwalifikacje i wykształcenie wymagane do pracy na stanowisku wskazanym w zezwoleniu na pracę.

 

Konsul może zażądać okazania dodatkowych dokumentów, na przykład potwierdzających legalne zatrudnienie na podstawie poprzedni wydawanych cudzoziemcowi wiz z prawem do pracy.

Podczas wizyty w konsulacie wraz z wnioskiem należy złożyć komplet wymaganych załączników. W przypadku braku jednego z dokumentów pracownik konsulatu może odmówić przyjęcia aplikacji. Po przyjęciu wniosku wizowego konsul wstawia w paszporcie wnioskodawcy pieczęć potwierdzającą złożenie aplikacji.

Procedura rozpatrzenia aplikacji wizowej w celu wykonywania pracy trwa 5 dni roboczych z możliwością przedłużenia do 30 dni. Wydanie lub odmowa wydania wizy następuje w formie decyzji, ponadto do paszportu na stronie, na której widnieje pieczątka potwierdzająca złożenie wniosku, wklejana jest naklejka wizowa. Po wklejeniu wizy do paszportu cudzoziemiec uprawniony jest do wjazdu na terytorium Polski oraz wraz z zezwoleniem na pracę lub oświadczeniem o zamiarze powierzenia wykonywania pracy do podjęcia zatrudnienia na rzecz pracodawcy, który wystąpił o wydanie tegoż zezwolenia lub oświadczenia dla niego.

Przedłużenie wizy

W sytuacji, kiedy zajdą okoliczności uniemożliwiające wyjazd cudzoziemca przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy Schengen lub krajowej przed upływem jej ważności istnieje możliwość przedłużenia wizy na terytorium Polski.

Okres ważności wizy krajowej przedłuża się, jeśli występują wszystkie z wymienionych poniżej okoliczności:

•      przemawia za tym ważny interes zawodowy lub osobisty cudzoziemca albo względy humanitarne,

•   zdarzenia, które są przyczyną ubiegania się o przedłużenie wizy wystąpiły niezależnie od woli cudzoziemca i nie były możliwe do przewidzenia w dniu składania wniosku o wydanie wizy krajowej,

•      okoliczności sprawy nie wskazują, że cel pobytu cudzoziemca będzie inny niż deklarowany,

•       nie zachodzą okoliczności, z powodu których odmawia się wydania wizy krajowej.

Obligatoryjne przedłużenie wizy Schengen następuje w sytuacjach, w których na skutek siły wyższej lub ze względów humanitarnych nie jest możliwe opuszczenie terytorium państw członkowskich przed upływem terminu wizy lub przed końcem objętego wizą dozwolonego okresu pobytu. Przedłużenie jest natomiast fakultatywne, jeżeli posiadacz wizy przedstawił dowód na istnienie ważnych powodów osobistych uzasadniających przedłużenie okresu ważności wizy lub okresu pobytu.

Organem uprawnionym do przedłużenia wizy jest wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca. Wniosek o przedłużenie wizy Schengen lub krajowej należy złożyć co najmniej trzy dni przed upływem okresu pobytu oznaczonego w wizie. Złożenie wniosku po terminie skutkuje nierozpatrzeniem podania.

Do przedmiotowego wniosku należy załączyć:

•     aktualną kolorową fotografię nieuszkodzoną, wyraźną, o wymiarach 4,5 x 3,5 cm, przedstawiającą osobę bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami patrzącą na wprost, z otwartymi oczami, nieprzesłoniętymi włosami, z naturalnym wyrazem twarzy i zamkniętymi ustami, z zachowaniem równomiernego oświetlenia twarzy – osoba z wadą narządu wzroku, nosząca okulary z ciemnymi szkłami może dołączyć fotografie przedstawiające ją w okularach z ciemnymi szkłami, a osoba nosząca nakrycie głowy zgodnie z zasadami swojego wyznania – fotografie przedstawiające ją z nakryciem głowy, ale nakrycie to nie może uniemożliwiać identyfikacji osoby,

•      kopię oraz oryginał ważnego paszportu do wglądu,

•       dokumenty potwierdzające cel pobytu i konieczność przedłużenia wizy,

•       ubezpieczenie zdrowotne na kwotę minimum 30 000 euro, ważne co najmniej przez okres planowanego pobytu na terytorium Polski – przy przedłużeniu wizy krajowej.

•       podróżne ubezpieczenie medyczne (przy przedłużeniu wizy Schengen),

•    opłatę w wysokości 406 zł za przedłużenie wizy krajowej oraz 30 euro przy fakultatywnym przedłużaniu wizy Schengen (obligatoryjne przedłużenie wizy Schengen jest nieodpłatne).

Czas realizacji wniosku o przedłużenie wizy wynosi minimum 3 dni od daty jego wpływu. Jeżeli wniosek o przedłużenie wizy został złożony w terminie, do paszportu wnioskodawcy wstawiany jest stempel potwierdzający jego złożenie. W wyniku pozytywnie rozpatrzonej aplikacji do paszportu wkleja się naklejkę przedłużonej wizy. Przedłużona wiza daje takie same uprawnienia jak wiza wydana w standardowym trybie.

 

Karta pobytu

Karta pobytu jest z kolei dokumentem, który w okresie jej ważności potwierdza tożsamość cudzoziemca i uprawnia go wraz z ważnym paszportem do wielokrotnego przekraczania granicy oraz pobytu na terytorium Polski bez konieczności posiadania wizy. Karta pobytu wydawana jest obcokrajowcowi, który uzyskał jeden z rodzajów zezwoleń wydawanych na terytorium Polski, tj. zezwolenie na pobyt czasowy, zgodę na pobyt stały, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej lub który uzyskał status uchodźcy, zgodę na pobyt ze względów humanitarnych, lub ochronę uzupełniającą. Cudzoziemiec, któremu wydano zezwolenie na pobyt czasowy dostaje kartę pobytu na taki okres, na jaki wydane zostało to zezwolenie, nie dłuższy jednak niż trzy lata. Po upływie tego okresu powinien wystąpić o wydanie nowego zezwolenia. Jeżeli obcokrajowiec uzyskał zezwolenie na osiedlenie się lub pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, czyli dokumenty uprawniające do stałego pobytu na terytorium Polski, karta pobytu w przypadku osiedlenia się wydawana jest na 10 lat, natomiast w przypadku rezydenta na 5 lat. Po upływie tych okresów należy dokonać wymiany karty.

 

Wyszczególnienie

Wiza

Karta pobytu

Typ dokumentu

Pozwolenie na pobyt

Dokument pobytowy, wydany w oparciu o zezwolenie na pobyt czasowy

Okres ważności

Nie więcej niż rok

Do 3 lat (w szczególnych przypadkach nawet do 10 lat)

Organ wydający dokument

Placówki konsularne, placówki Straży Granicznej

Urząd Wojewódzki

Miejsce aplikowania o dokument

Poza terytorium RP

(od 1.05.2014) Tylko terytorium RP

Podmiot aplikujący o dokument

Cudzoziemiec

Cudzoziemiec

 

Legalizacja pobytu w oparciu o zezwolenie na pobyt czasowy odbywa się w wydziale ds. cudzoziemców urzędu wojewódzkiego właściwego dla województwa, w którym zamieszkuje cudzoziemiec. Cudzoziemiec powinien złożyć odpowiedni wniosek osobiście.

Przesłanką do uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy może być:

  • Podjęcie lub kontynuacja pracy na terytorium Polski
  • Wykonywanie pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji
  • Wykonywanie pracy przez cudzoziemca delegowanego przez pracodawcę zagranicznego do Polski
  • Prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce
  • Podjęcie lub kontynuacja studiów w Polsce
  • Odbycie kursu przygotowawczego do podjęcia nauki na studiach licencjackich, magisterskich, albo doktoranckich w języku polskim
  • Prowadzenie badań naukowych w Polsce
  • Przyjazd do członków rodziny obywatela Polski lub członka rodziny cudzoziemca
  • Bycie ofiarą handlu ludźmi, która przebywa w Polsce, podejmuje współpracę z organami prowadzącymi postępowanie w sprawie zwalczania handlu ludźmi oraz, która zerwała kontakty z osobami podejrzanymi o handel ludźmi
  • Zamiar dołączenia członka rodziny do obywatela państwa członkowskiego UE, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) lub Konfederacji Szwajcarskiej zamieszkującego w Polsce
  • Bycie niepełnoletnim dzieckiem cudzoziemca, który przebywa w Polsce na podstawie wizy krajowej lub zezwolenia na pobyt czasowy, jeżeli dziecko urodziło się w okresie ważności tej wizy krajowej lub zezwolenia na pobyt czasowy
  • Bycie małoletnim dzieckiem cudzoziemca będącym małżonkiem obywatela Polski i posiadającego zezwolenie na pobyt czasowy wydane dla członka rodziny obywatela Polski
  • Inne, ważne okoliczności, których istnienie zostanie udowodnione

 

Dokumenty, które należy złożyć w ramach tej procedury uwzględniają:

  • wypełniony wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w 4 egz
  • ważny dokument podróży – oryginał do wglądu oraz 3 kopie
  • 4 fotografie nieuszkodzone, wyraźne, o wymiarach 4,5 x 3,5 cm, przedstawiające osobę bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami patrzącą na wprost, z otwartymi oczami, nieprzesłoniętymi włosami, z naturalnym wyrazem twarzy i zamkniętymi ustami, z zachowaniem równomiernego oświetlenia twarzy – osoba z wadą narządu wzroku, nosząca okulary z ciemnymi szkłami może dołączyć fotografie przedstawiające ją w okularach z ciemnymi szkłami, a osoba nosząca nakrycie głowy zgodnie z zasadami swojego wyznania – fotografie przedstawiające ją z nakryciem głowy, ale nakrycie to nie może uniemożliwiać identyfikacji osoby,
  • pisemna zgoda osób, które sprawują władzę rodzicielską nad małoletnim cudzoziemcem, ubiegającym  się o udzielenie zezwolenia
  • dokumenty potwierdzające cel pobytu cudzoziemca w Polsce
  • dokumenty potwierdzające dane podane we wniosku

Urząd Wojewódzki może ponadto wnioskować o uzupełnienie dokumentacji potwierdzającej cel pobytu cudzoziemca. Procedura trwa zwykle około 1 miesiąca, w przypadkach szczególnych może się jednak wydłużyć do 2 miesięcy.

Pisemne odwołania od decyzji wojewody (np. w przypadku negatywnego rozpatrzenia wniosku) należy składać w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Dodatkowo możliwe jest zgłoszenie zaskarżające decyzję do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od otrzymania decyzji.

Opłata skarbowa za rozpatrzenie sprawy wniosku wynosi 340 PLN (podlega zwrotowi w przypadku decyzji negatywnej), kwota jest o 100 PLN wyższa w przypadku sprawy udzielenia zezwolenia na pobyt i pracę (jedna procedura uzyskania ). Wydanie karty pobytu na podstawie zezwolenia kosztuje dodatkowo 50 PLN.

Chcesz dowiedzieć
się więcej?

 

Zadzwoń:
+48 727 819 819
+48 727 811 119

Lub napisz:
porady@bezpiecznapraca.info.pl
kontakt@bezpiecznapraca.info.pl